Nadkwasota lub nadkwaśność żołądka to zaburzenie pracy układu trawiennego polegające na nadmiernym wydzielaniu soków żołądkowych. Towarzyszy temu szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Nadkwasota często powoduje również uczucie pieczenia za mostkiem. Jak walczyć z problemem nadkwaśności żołądka? O tym opowiemy w poniższym artykule.
Przyczyny nadkwasoty
Bezpośrednią przyczyną nadkwasoty jest nadmierna produkcja soku trawiennego. Powodów dla których tak się dzieje, jest z kolei bardzo dużo. Na pewno może wynikać z nieprawidłowej diety w której dominują węglowodany, białko i tłuszcz. Również spożywanie alkoholu ma swój niemały udział w nadprodukcji kwasów żołądkowych.
Nadkwasota może pojawić się jeśli niewłaściwie łączymy produkty spożywcze, powodując tym samym zakwaszenie organizmu. Częstą przyczyną jest także przewlekły stres, który powoduje nadmierne wydzielanie kwasów trawiennych. W organizmie człowieka reakcje na napięcie emocjonalne uruchamiają mechanizmy hormonalne wpływające na układ pokarmowy — zwiększa się stężenie kwasu solnego, co prowadzi do podrażnienia błony śluzowej żołądka.
Zdarza się że nadkwasotę powodują pewne odruchy nerwowe, ponieważ enzymy trawienne wydzielane są pod wpływem sygnałów które wysyłają ośrodki nerwowe. Również tak pozornie niewinne czynności jak żucie gumy czy przyjmowanie zwykłych leków na ból głowy, może wywołać nadkwasotę w organizmie. Przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofenu czy aspiryny) w dużych dawkach lub przez dłuższy czas uszkadza warstwę ochronną żołądka i pobudza wydzielanie kwasu.
Objawy nadkwasoty
Typowymi objawami nadkwasoty żołądka są głównie:
- zgaga,
- wzdęcia,
- nudności,
- zaparcia,
- odbijanie się kwaśnej treści żołądka.
Nadkwasota powoduje nie tylko duży dyskomfort, ale przede wszystkim dolegliwości bólowe. Oprócz wymienionych powyżej dolegliwości, może dojść także do choroby refluksowej, czyli cofania się treści żołądkowej do przełyku. Inne symptomy to bóle podbrzusza, uczucie pełnego żołądka, niestrawność, rozdrażnienie, uczucie zmęczenia, a także wrażenie zatkanego przełyku.
Często zgłaszanym objawem jest ból w nadbrzuszu, który nasila się na czczo lub w nocy — wtedy żołądek nie jest wypełniony pokarmem buforującym nadmiar kwasu. Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż kilka dni lub nasilają się, konieczna jest konsultacja lekarska aby wykluczyć poważniejsze schorzenia przewodu pokarmowego.
Dieta na nadkwasotę
Dieta na nadkwasotę żołądka musi być odpowiednio przygotowana i zbilansowana, aby mogła skutecznie hamować wydzielanie soków żołądkowych i zobojętniać kwasy żołądkowe. Ważne aby przestrzegać kilku najważniejszych zasad. Dieta powinna zawierać białko, które wiąże nadmiar kwasu solnego. W tym celu należy wybierać takie produkty jak:
- chude mięso (drób, indyk, cielęcina),
- chude ryby (dorsz, mintaj, sandacz),
- nabiał o niskiej zawartości tłuszczu (jogurt naturalny, kefir, chude mleko),
- jaja gotowane lub na parze.
Tłuszcze w diecie
Ilość spożywanego tłuszczu musi być stale kontrolowana. Tłuszczy z diety nie można wykluczyć całkowicie ponieważ one też są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak w przypadku nadkwasoty należy je odpowiednio dawkować. Tłuszcze spożywane w nadmiarze spowalniają opróżnianie żołądka, co przedłuża kontakt kwasu z błoną śluzową. Najlepszymi produktami bogatymi w tłuszcze, idealnymi w diecie łagodzącej dolegliwości żołądkowe będą:
- olej sojowy,
- olej słonecznikowy,
- olej rzepakowy,
- oliwa z oliwek,
- masło w niewielkich ilościach (maksymalnie do 10 g dziennie).
Cukry proste i słodycze
O słodyczach najlepiej zapomnieć. Ilość cukru w diecie na nadkwasotę powinna być niewielka, ponieważ cukier spowalnia wydzielanie soków trawiennych oraz powoduje wzmożoną fermentację w jelitach. Najlepiej zastąpić go miodem w niewielkich porcjach. Należy unikać takich produktów jak pieczone ciasta, batoniki, słodzone napoje a także gotowe soki przemysłowe.
Błonnik i produkty pełnoziarniste
Ilość błonnika w diecie również powinna być odpowiednio wyważona ponieważ błonnik długo zalega w żołądku, wymagając intensywniejszej pracy gruczołów wydzielających kwas. Dlatego lepiej ograniczyć pieczywo razowe i pełnoziarniste oraz inne produkty zawierające duże ilości niestrawionego błonnika. Warzywa bogate w błonnik warto gotować lub dusić — taka obróbka termiczna rozkłada część struktury włóknistej i ułatwia trawienie.
Regularność posiłków
Nadkwasota może nie jest poważną chorobą ale daje szereg nieprzyjemnych dolegliwości, które potrafią uprzykrzać życie i męczyć. Niezwykle ważne jest spożywanie małych posiłków co 3–4 godziny — regularny harmonogram zapobiega długim przerwom na czczo, kiedy kwas działa bezpośrednio na śluzówkę żołądka bez buforowania przez pożywienie. Dlatego nie warto tego przedłużać i najlepiej od razu podjąć stosowne działania, które przyniosą ulgę i poprawę naszego zdrowia.