Hemoglobina to białko znajdujące się w czerwonych krwinkach, a jego zadaniem jest transport tlenu z płuc do tkanek w całym ciele człowieka. Jest to niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich organów, a także do wytwarzania energii. Zbyt niski poziom hemoglobiny jest potocznie określany mianem anemii. Jak nie dopuścić do jej powstania? Jak domowymi sposobami podnieść poziom hemoglobiny w organizmie?
Produkty żywnościowe wspierające poziom hemoglobiny
Każdy powinien co jakiś czas wykonywać badania kontrolne krwi, które mogą ujawnić ewentualne niedobory występujące w organizmie. Jeśli z badań wyjdzie niska hemoglobina, to co w takiej sytuacji zrobić? Otóż aby organizm mógł produkować odpowiednią ilość hemoglobiny, musi otrzymywać wraz z pokarmami żelazo. Produkty bogate w żelazo to czerwone mięso, wątroba, rośliny strączkowe, suszone owoce, orzechy i ciemnozielone warzywa liściaste, takie jak szpinak. Przygotowując posiłki, należy zatem pamiętać o włączeniu tych produktów do swojego menu.
Duże znaczenie ma również spożywanie odpowiedniej ilości produktów bogatych w witaminę C, która wspomaga przyswajanie żelaza przez organizm. Bogate w nią są przede wszystkim warzywa i owoce, takie jak papryka, cytrusy, kiwi, truskawki czy brokuły. Jednoczesne spożycie źródeł żelaza wraz z witaminą C może zwiększyć biodostępność tego pierwiastka nawet trzykrotnie, co ma bezpośredni wpływ na efektywność terapii niedoborów.
Znaczenie witamin z grupy B i składników mineralnych
Ponadto dla produkcji hemoglobiny niezbędne są witaminy B6, B12, a także kwas foliowy. Można je znaleźć w takich produktach spożywczych, jak jajka, mięso, pieczywo pełnoziarniste, czy warzywa liściaste. Witamina B12 odgrywa szczególną rolę w procesie dojrzewania erytrocytów, a jej niedobór może prowadzić do anemii megaloblastycznej, charakteryzującej się powstawaniem nieprawidłowo dużych czerwonych krwinek.
Wskazane jest także spożywanie nasion dyni i sezamu. Są one dobrym źródłem żelaza, a także magnezu i miedzi, które również wspierają produkcję hemoglobiny. Miedź uczestniczy w procesie przyswajania żelaza z przewodu pokarmowego i jego mobilizacji z zapasów tkankowych, co czyni ją równie istotnym elementem diety w przypadku anemii.
Napoje wspierające syntezę hemoglobiny i co ograniczyć
Jest wiele napojów, które mogą wspomóc produkcję białek hemoglobiny. Pokrzywa jest znanym źródłem żelaza, a także witamin A i C. Regularne picie herbaty z pokrzywy może pomóc w zwiększeniu poziomu hemoglobiny. Podobnie działa również sok z buraków, sok pomidorowy, morelowy, czy koktajle z dodatkiem świeżego szpinaku. Buraki czerwone zawierają dodatkowo betainę, która wspomaga funkcjonowanie wątroby – organu odpowiedzialnego za magazynowanie żelaza.
Inhibitory wchłaniania żelaza – czego unikać
Z drugiej strony zaleca się ograniczenie spożycia inhibitorów żelaza. Niektóre pokarmy i napoje mogą utrudniać wchłanianie żelaza, np. kawa, herbata, produkty bogate w kofeinę i alkohol, a także pokarmy bogate w kwas fitynowy, jak niektóre ziarna i orzechy. Taniny zawarte w herbacie i kawie tworzą z żelazem związki trudno rozpuszczalne, co znacząco obniża jego biodostępność. Dlatego napoje te powinno się spożywać w odstępie co najmniej godziny od posiłków bogatych w żelazo.
Chcąc zadbać o odpowiedni poziom hemoglobiny, należy bardzo uważnie planować posiłki. Warto pamiętać także o tym, że aktywność fizyczna może przyczynić się do zwiększenia produkcji czerwonych krwinek, co może pomóc w podniesieniu poziomu hemoglobiny. Regularne ćwiczenia aerobowe stymulują syntezę erytropoetyny – hormonu pobudzającego szpik kostny do wytwarzania nowych erytrocytów.
Skutki zdrowotne obniżonej hemoglobiny
Niski poziom hemoglobiny, znany również jako anemia, może prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych i objawów, ponieważ organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu, co jest niezbędne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Oto kilka potencjalnych konsekwencji niskiego poziomu hemoglobiny:
- zmęczenie i osłabienie
- bladość skóry i błon śluzowych
- kłopoty z oddychaniem
- zaburzenia pracy serca
- zaburzenia poznawcze
- zwiększona podatność na infekcje
- problemy z włosami i paznokciami
- chłodne ręce i stopy
- zaburzenia wzroku
- opóźniony rozwój u dzieci
Przewlekła anemia prowadzi do przeciążenia układu krążeniowego – serce musi pracować intensywniej, aby dostarczyć tleń do tkanek, co z czasem może skutkować przerostem lewej komory i niewydolnością krążenia. U dzieci długotrwałe niedobory hemoglobiny mogą wpłynąć negatywnie na rozwój intelektualny oraz motoryczny, stąd szczególnie ważna jest wczesna diagnostyka i suplementacja.
Jak widać hemoglobina ma wpływ na bardzo wiele kwestii, dlatego tak ważne jest, aby dbać o jej odpowiednią ilość. A czy Ty badasz się regularnie? Jeśli znasz kogoś zmagającego się z anemią, to koniecznie prześlij mu ten artykuł.