Morfologia krwi obwodowej to jedno z najczęściej zlecanych badań laboratoryjnych w codziennej praktyce klinicznej. Jednym z ocenianych parametrów jest poziom hemoglobiny. Wskaźnik ten informuje, czy krew jest w stanie prawidłowo transportować tlen do wszystkich tkanek i narządów organizmu. Jego obniżony poziom może świadczyć o różnych zaburzeniach zdrowotnych – od niedoborów pokarmowych po poważniejsze choroby przewlekłe. Sprawdź, co oznacza niska hemoglobina i jakie mogą być przyczyny.
Z tego artykułu dowiesz się, że:
- hemoglobina to białko w erytrocytach odpowiedzialne za transport tlenu,
- obniżona hemoglobina jest objawem, a nie chorobą – zawsze wymaga ustalenia przyczyny,
- najczęstsze przyczyny obniżonej hemoglobiny to niedobór żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, choroby przewlekłe, utrata krwi,
- morfologia krwi powinna być wykonywana regularnie – przynajmniej raz w roku – a przy niepokojących objawach należy ją wykonać niezwłocznie.
Czym jest hemoglobina i jak sprawdzić jej poziom?
Hemoglobina (Hb) to białko zawarte w erytrocytach (krwinkach czerwonych), którego podstawową funkcją jest transport tlenu z płuc do tkanek oraz udział w transporcie dwutlenku węgla z tkanek do płuc. Składa się z czterech podjednostek, z których każda zawiera grupę hemową zdolną do odwracalnego wiązania tlenu.
Poziom hemoglobiny ocenia się w morfologii krwi obwodowej. Jest to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych, które pozwala na wstępną ocenę stanu zdrowia pacjenta. Morfologia krwi może być wykonana niemal w każdym laboratorium medycznym – np. ALAB laboratoria w całej Polsce.
Wynik podawany jest najczęściej w gramach na decylitr (g/dl). Normy hemoglobiny są zależne od wieku, płci i stanu fizjologicznego.
Jakie są przyczyny niskiej hemoglobiny w morfologii krwi?
Najczęstszą przyczyną niskiej hemoglobiny jest niedobór żelaza – pierwiastka niezbędnego do syntezy hemu. Może on wynikać z niedostatecznej podaży w diecie, upośledzonego wchłaniania (np. w przebiegu celiakii lub po resekcji żołądka) lub przewlekłej, często utajonej utraty krwi (np. z przewodu pokarmowego w przebiegu choroby wrzodowej, polipów lub nowotworów jelita grubego).
Inne możliwe przyczyny niskiej hemoglobiny to m.in.:
- niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego,
- choroby nerek,
- choroby wątroby,
- niedoczynność tarczycy,
- talasemia,
- nowotwór złośliwy,
- zaburzenia szpiku kostnego i choroby hematologiczne,
- duża utrata krwi (np. podczas urazu lub operacji chirurgicznej).
Więcej informacji na temat obniżonego i podwyższonego poziomu hemoglobiny w morfologii krwi można znaleźć w artykule: https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/hemoglobina-co-to-jest-i-jaka-funkcje-pelni/.
Niska hemoglobina – leczenie
Leczenie zależy od przyczyny niskiej hemoglobiny. W przypadku niedoborów najczęściej stosuje się suplementację (np. preparatami żelaza). Wskazana jest również modyfikacja diety – w jadłospisie powinny znaleźć się produkty bogate w brakujący pierwiastek lub witaminę.
Niedokrwistość w wyniku chorób przewlekłych wymaga leczenia choroby podstawowej. W przypadku krwawień konieczne jest zidentyfikowanie i usunięcie źródła utraty krwi.
Wskazania do badania morfologii krwi obwodowej
Morfologia krwi to badanie wykonywane zarówno profilaktycznie, jak i w przypadku występowania objawów mogących sugerować różnorodne nieprawidłowości w organizmie. Są to m.in.:
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- pogorszenie tolerancji wysiłku,
- zawroty głowy,
- bóle głowy,
- bladość skóry i błon śluzowych,
- niezamierzona utrata masy ciała,
- gorączka,
- duszność wysiłkowa,
- kołatanie serca,
- przedłużające się krwawienia.
Więcej na temat wskazań do morfologii krwi, badanych parametrów i interpretacji wyników można przeczytać w artykule: https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/morfologia-krwi-badanie-ktore-moze-uratowac-zycie/.
Niska hemoglobina to sygnał, którego nie należy ignorować. Właściwe postępowanie diagnostyczne, uwzględniające nie tylko sam wynik Hb, ale też inne parametry morfologii krwi i wywiad kliniczny, pozwala na ustalenie przyczyny i wdrożenie skutecznego leczenia.
Bibliografia:
A. Teległów, Diagnostyka hematologiczna – podstawowe badanie: morfologia krwi, Diagnostyka laboratoryjna i obrazowa dla potrzeb fizjoterapii i kosmetologii, Kraków 2020
K. Sułek, Diagnostyka niedokrwistości – możliwości i granice lekarza niehematologa, Lekarz POZ 5/2018
Artykuł sponsorowany