Piłki rehabilitacyjne, znane również jako fitball, mają uniwersalne zastosowanie. Z ich pomocą wzmocnisz lub rozluźnisz mięśnie, poprawisz kondycję, a także skorygujesz wady postawy. Jakie są ich rodzaje i dlaczego warto kupić piłkę do ćwiczeń? Sprawdzamy.
- Zastosowanie i korzyści wynikające ze stosowania piłek
- Rodzaje piłek rehabilitacyjnych
- Jak wybrać piłkę gimnastyczną?
Zastosowanie i korzyści wynikające ze stosowania piłek
Piłka do ćwiczeń to świetne uzupełnienie codziennych treningów, a także zajęć rehabilitacyjnych. Aby wykonać na niej jakikolwiek ruch (a nawet po prostu siedzieć, czy leżeć), trzeba cały czas panować nad utrzymaniem równowagi. A to nie jest takie proste, szczególnie że konieczne jest aktywowanie mięśni głębokich, o których często się zapomina, a które stanowią podparcie dla kręgosłupa. Osoby, które posiadają słabe mięśnie głębokie, zwykle są przygarbione, a także wykazują niską odporność na przeciążenia.
Dzięki ćwiczeniom z piłką rehabilitacyjną zapobiegniesz wadom postawy lub je skorygujesz, a także zminimalizujesz problemy z kręgosłupem, bóle pleców i stawów. A skoro o tych ostatnich już mowa, piłkę do ćwiczeń warto zakupić, gdy ze względu na stawy nie możesz wykonywać części ćwiczeń – zwiększysz ich ruchomość, bez jednoczesnego obciążania. Regularne treningi na fitballu poprawiają także koordynację ruchową oraz czucie proprioceptywne, czyli zdolność mózgu do odbioru informacji o położeniu ciała w przestrzeni.
Warto podkreślić, że praca z piłką angażuje nie tylko mięśnie posturalne, ale również te odpowiedzialne za stabilizację miednicy i obręczy barkowej. Taki rodzaj treningu przekłada się na lepszą profilaktykę choroby zwyrodnieniowej stawów, ponieważ wzmacnia struktury wspierające stawy bez nadmiernego ich obciążania. Dodatkowo fitball pozwala na stopniowe zwiększanie trudności ćwiczeń poprzez zmianę pozycji lub ilości pompowania piłki, co czyni go idealnym narzędziem zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników.
Pozostałe właściwości piłek rehabilitacyjnych uzależnione są od ich rodzaju, dlatego przyjrzymy się im bliżej.
Rodzaje piłek rehabilitacyjnych
Piłki gimnastyczne o gładkiej powierzchni
Największą popularnością cieszą się klasyczne piłki rehabilitacyjne, gimnastyczne, które posiadają gładką powierzchnię. Przeznaczone są do ćwiczeń, choć nie tylko. Piłki rehabilitacyjne służą też do siedzenia, mogą stanowić stałą lub czasową alternatywę dla krzeseł. Po co je stosować? Ponieważ zmniejszają obciążenie kręgosłupa, polecane są zwłaszcza tym osobom, które odczuwają bóle w odcinku lędźwiowym.
Siedzenie na piłce wymusza prostą postawę i naturalną krzywizną kręgosłupa, co szczególnie docenią osoby spędzające wiele godzin w pozycji siedzącej. Tego typu piłki wyróżnia również wytrzymałość i odporność na przebicie – najlepsze modele wykonane są z materiału ABS (Anti-Burst System), który w razie uszkodzenia powoli uwalnia powietrze zamiast nagle pękać.
Piłki sensoryczne z wypustkami
Kolejnym rodzajem piłek typu fit ball są wersje z wypustkami. Piłki sensoryczne, bo tak również są nazywane, oprócz tego, że wzmacniają mięśnie, to jednocześnie masują całe ciało. Wykorzystuje się je zwłaszcza podczas ćwiczeń korekcyjnych, a także rozluźniających.
Drobne wypustki na powierzchni piłki stymulują receptory skórne, poprawiając ukrwienie tkanek i pobudzając układ nerwowy. Ten rodzaj piłki sprawdza się zarówno w rehabilitacji neurologicznej (np. po udarze), jak i w terapii integracji sensorycznej u dzieci. Dodatkowo masujące właściwości piłki pomagają w terapii bólu kolana i innych stawów – leżąc na piłce lub tocząc ją po bolesnym obszarze, można rozluźnić przykurczone mięśnie i powięzie.
Piłki skaczące z uchwytami
Ciekawym typem są piłki z uchwytami, skaczące. Skierowane są głównie do dzieci, które z ich pomocą nie tylko ćwiczą, ale przede wszystkim bardzo dobrze się bawią. Uchwyty w postaci rogów lub uchwytów-pętelek zapewniają stabilność podczas dynamicznych skoków, rozwijając jednocześnie równowagę, siłę nóg i koordynację wzrokowo-ruchową.
Rodzice często wybierają ten model jako narzędzie wspierające rozwój motoryczny dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Skakanie na piłce to świetny sposób na rozładowanie nadmiaru energii, a przy okazji wzmocnienie mięśni posturalnych i poprawa kondycji ogólnej. Piłki skaczące występują w mniejszych rozmiarach (najczęściej od 45 do 55 cm średnicy), dostosowanych do wzrostu dzieci.
Mini piłki do precyzyjnych ćwiczeń
Ostatni rodzaj, o którym chcielibyśmy napisać, to mini piłki rehabilitacyjne. Mają one średnicę od 18 do 30 cm i służą przede wszystkim do izolowanych, precyzyjnych ćwiczeń wzmacniających oraz pilatesu. Można je wykorzystywać jako wsparcie pod głowę, kark, lędźwie lub plecy podczas ćwiczeń na macie, a także jako narzędzie do wzmacniania mięśni wewnętrznych ud czy przywodziccieli.
Mini piłki są niezwykle wszechstronne – używane są też w rehabilitacji dłoni, nadgarstków i ramion, szczególnie po urazach lub zabiegach ortopedycznych. Ze względu na niewielkie rozmiary można je łatwo zabrać ze sobą i ćwiczyć w dowolnym miejscu, nawet w biurze czy w podróży.
Jak wybrać piłkę gimnastyczną?
Wiesz już, jakie są korzyści ze stosowania piłki rehabilitacyjnej i nie zdziwi nas, jeśli właśnie myślisz o jej zakupie. Tylko czekaj jeszcze chwilę – mamy wskazówki, jak ją wybrać. Fitball dostępny jest w różnych rozmiarach, które trzeba dopasować do swojego wzrostu. Piłkę o średnicy 55 cm wybierz, gdy masz do 165 cm wzrostu. Osobom o wzroście od 166 do 175 cm zaleca się fitball o średnicy 65 cm, a wyższym – 75 cm lub 85 cm. Najważniejsze jest, aby siedząc na piłce, między udem a podudziem zachować kąt prosty.
Prawidłowo dobrana średnica piłki pozwala na optymalne ustawienie stawów biodrowych i kolanowych, co z kolei chroni przed przeciążeniem układu mięśniowo-szkieletowego. Zbyt mała piłka zmusza do przesadnego zginania kolan, zbyt duża – do rozstawienia nóg w nieprawidłowym układzie. W razie wątpliwości lepiej wybrać nieco większą piłkę i pompować ją mniej intensywnie, niż zdecydować się na model za mały.
Oprócz tego ważną kwestią jest grubość materiału – im jest on cieńszy, tym większe ryzyko pęknięcia. Grubość PVC w dobrej jakości piłkach wynosi minimum 1,5–2 mm. Materiały o grubości poniżej 1 mm są mniej trwałe i mogą uszkodzić się podczas intensywnego użytkowania lub ćwiczeń z dodatkowym obciążeniem. Na koniec zerknij, jakie może być maksymalne obciążenie piłki – standardowe modele wytrzymują od 100 do 300 kg, ale jeśli planujesz dynamiczne ćwiczenia lub ważysz więcej niż przeciętnie, warto sięgnąć po wariant profesjonalny z limitem 400 kg lub wyższym.
Zwróć również uwagę na obecność systemu przeciwwybuchowego (ABS) oraz jakość pompki dołączonej do zestawu. Niektóre piłki wymagają dopompowywania co kilka tygodni, dlatego warto mieć pod ręką odpowiednie narzędzie. Zadbaj też o to, aby powierzchnia, na której będziesz ćwiczyć, była czysta i wolna od ostrych przedmiotów – nawet najbardziej wytrzymały materiał można uszkodzić przez kontakt z ostrą krawędzią.