Na obrzęki nóg składa się bardzo wiele czynników. Na pewno sprzyja im zbyt długie i częste spędzanie dnia w pozycji siedzącej, różnego rodzaju schorzenia i problemy układu krążenia lub układu moczowego. Aby pozbyć się nieestetycznych i utrudniających swobodne poruszanie się obrzęków nóg, należy podjąć stosowne kroki w tym kierunku. Jakie to kroki? O tym powiemy w niniejszym artykule.
Przyczyny puchnięcia nóg
Przyczyn puchnięcia nóg można dopatrywać się w wielu czynnikach, jednak najczęściej dochodzi do zatrzymania płynu w tkankach, co powoduje powstawanie obrzęków w dolnych partiach ciała. Również dolegliwości związane z układem krążenia, układem limfatycznym lub niewydolność nerek mogą powodować nieustanne puchnięcie nóg. Długotrwałe siedzenie np. przed komputerem a także wielogodzinne stanie sprzyja problemom związanym z puchnięciem i obrzękami nóg.
Do najczęstszych przyczyn opuchlizny nóg zalicza się również:
- przewlekłą niewydolność żylną
- zakrzepicę żył głębokich
- niewydolność serca i choroby serca takie jak zapalenie osierdzia czy kardiomiopatię
- marskość wątroby
- ciążę
Warto podkreślić, że każda z tych przyczyn wymaga indywidualnego podejścia diagnostycznego. W przypadku chorób serca obrzęki narastają stopniowo i towarzyszą im zazwyczaj dodatkowe objawy takie jak duszność czy zmniejszona tolerancja wysiłku. Problemy z wątrobą manifestują się nie tylko obrzękami, ale również żółtaczką oraz powiększeniem obwodu brzucha. Ciąża natomiast powoduje fizjologiczne zmiany w gospodarce wodnej organizmu, co często prowadzi do przejściowych obrzęków, które ustępują po porodzie.
Objawy puchnięcia nóg
W zależności od przyczyny opuchlizny, obrzęki mogą przyjmować różny kształt i rozmiar. W przypadku niewydolności krążenia najczęściej opuchnięte są kostki oraz stopy. Jeżeli mowa o marskości wątroby, wówczas opuchnięciu ulegają całe kończyny dolne. Dzieje się tak za sprawą upośledzonej syntezy przez wątrobę białek, a zwłaszcza albumin, będących odpowiedzialnymi za utrzymanie prawidłowego ciśnienia onkotycznego krwi.
W sytuacji kiedy zaburzona jest prawidłowa praca nerek, wówczas dochodzi do tzw. retencji wody. Innymi słowy, przez złą pracę nerek woda w organizmie jest nieprawidłowo transportowana i w efekcie jej nadmiar gromadzi się oraz odkłada, głównie w dolnych partiach ciała. Są to tzw. obrzęki hydrostatyczne i występują również u osób prowadzących siedzący tryb życia. Opuchnięte są wówczas kostki i podudzia. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat problemów z nerkami, przeczytaj materiał o tym, co jeść i pić przy niewydolności nerek. W zespole nerczycowym natomiast dochodzi do nadmiernej utraty białka wraz z moczem, co powoduje zmniejszenie ciśnienia onkotycznego osocza, a to w znacznym stopniu wzmaga powstawanie obrzęków.
Zakrzepica żył głębokich jako poważne zagrożenie
Opuchlizna nóg staje się bardzo niebezpieczna kiedy mowa o zakrzepicy żył głębokich. W wyniku tej choroby powstają zakrzepy w układzie żył głębokich. Dotyka najczęściej żyły piszczelowe oraz strzałkowe. Zazwyczaj nie daje żadnych objawów i ustępuje samoistnie. Natomiast kiedy zakrzepy gromadzą się w żyłach podkolanowych, udowych czy biodrowych, wówczas znacznie wzrasta ryzyko rozwoju zatorowości płucnej.
Charakterystyczną cechą zakrzepicy żył głębokich jest jednostronność obrzęku — opuchnięta jest zazwyczaj tylko jedna noga, która dodatkowo może być cieplejsza w dotyku i bardziej bolesna. Objaw ten powinien zawsze skłonić do natychmiastowej konsultacji lekarskiej, ponieważ zakrzepica nieleczona może prowadzić do oderwania się skrzepu i jego wędrówki do płuc, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Domowe sposoby na opuchnięte nogi
Aby uniknąć lub zminimalizować problem spuchniętych nóg, warto zadbać o aktywność fizyczną. Nie muszą być to ciężkie i wytężone ćwiczenia, wystarczą regularne spacery, jazda na rowerze, basen, siłownia przynajmniej 2 razy w tygodniu. W przypadku siedzącej pracy warto poświęcić chwilę, aby wyjść na świeże powietrze i rozprostować nieco nogi. Można przejść się kilka metrów i poruszać przy tym stopami (ruchy okrężne).
Rola diety w redukcji obrzęków
Również właściwa dieta ma tutaj swoje zasługi. Powinna być bogata w produkty zawierające potas, który wspomaga gospodarkę wodną oraz pracę mięśni. Potas zawierają takie produkty jak pomidory, banany, a także ziemniaki, rośliny strączkowe, orzechy, pestki słonecznika oraz cytrusy. Warto włączyć również produkty o działaniu moczopędnym takie jak pietruszka, arbuz, truskawki i czereśnie. Należy unikać soli, ponieważ w dużym stopniu odpowiedzialna jest za zatrzymywanie płynów w organizmie.
Bardzo ważne jest spożywanie dużej ilości wody, co najmniej 8 szklanek niegazowanej wody dziennie. Pomaga to w pozbyciu się nadmiaru nagromadzonych płynów. Choć brzmi to paradoksalnie, picie większej ilości wody zmniejsza retencję płynów, ponieważ organizm nie musi ich magazynować „na zapas”. Systematyczne nawadnianie poprawia filtrację w nerkach i wspomaga usuwanie toksyn. Więcej informacji na temat prawidłowego nawodnienia znajdziesz w artykule o tym, jak nawodnić organizm po wymiotach.
Dodatkowe metody wspomagające
Poza aktywnością fizyczną i dietą pomocne mogą być również następujące praktyki:
- Unoszenie nóg powyżej poziomu serca — szczególnie wieczorem, po całym dniu w pozycji stojącej lub siedzącej
- Noszenie pończoch uciskowych — wspierają prawidłowy przepływ krwi z kończyn dolnych do serca
- Masaż limfatyczny — delikatne ruchy od stóp w kierunku ud pomagają w odprowadzaniu nadmiaru płynów
- Kąpiele stóp w zimnej wodzie — powodują zwężenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie obrzęku
- Okłady z arniki lub kasztanowca — naturalne substancje wspomagające redukcję obrzęków
Opuchnięte nogi nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale przede wszystkim są oznaką tego, że w naszym organizmie dzieje się coś niedobrego i opuchlizna jest tego wyraźnym znakiem. Nigdy nie lekceważmy takich sygnałów wysyłanych przez organizm, ponieważ może się to źle dla nas skończyć. W przypadku nagłego pojawienia się obrzęku, jego jednostronności, towarzyszącego bólu lub zaczerwienienia skóry należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy poważnych schorzeń wymagających pilnej interwencji medycznej.