Sery – topione i w plastrach czy kostkach, z dziurami i bez dziur, białe i żółte, niewątpliwie ich rodzajów jest wiele. W sklepach półki aż uginają się od dostępnego towaru i często sami nie wiemy, co powinniśmy wybrać, a trzeba pamiętać, że ser, serowi nierówny i może być on mniej lub bardziej zdrowy. Jaki wybrać? Który ser będzie lepszy? Na co zwracać uwagę?
Czy ser powinien znajdować się w codziennej diecie
Sery mają zarówno wielu zwolenników, jak i zagorzałych przeciwników. Spowodowane jest to tym, że produkt ten, choć zawiera wiele pozytywnych składników, witamin i minerałów, jest jednocześnie ciężkostrawny, wysokokaloryczny, a do tego stanowi źródło tłuszczu oraz uczulającej laktozy. Z tego też powodu, choć zaleca się jedzenie go każdemu, niezależnie od wieku, należy spożywać go z umiarem. I oczywiście sięgać wyłącznie po zdrowe i pełnowartościowe produkty, a nie twory seropodobne.
Z pozytywnych aspektów, sery są bogatym źródłem białka, wapnia oraz fosforu. Zawierają w sobie także witaminy A, B1 i B2. Każdy z tych elementów ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Wapń odpowiada za budowę i wytrzymałość kości oraz zębów, fosfor wspiera pracę mózgu i układ nerwowy, a białko stanowi budulec tkanek i mięśni.
Podział serów według technologii produkcji i struktury
Rodzajów i gatunków serów jest naprawdę dużo, więc ciężko jest się w tym połapać. Są wykonywane z mleka krowiego, ale także z koziego i owczego. Można je podzielić ze względu na strukturę skórki, gdzie wyróżni się sery: twarde (parmezan), półtwarde (gouda, cheddar), miękkie (Camembert, Brie, Gorgonzola), maziowe (Munster) i pleśniowe. Inny podział opiera się również na technologii produkcji. Różnią się między sobą także kolorem, smakiem oraz rzecz jasna wartościami odżywczymi.
Sery mogą być w formie kostki, plastrów lub z możliwością smarowania (np. popularne serki topione). Mało kto też wie, skąd się biorą dziury w serze, a jak się okazuje, odpowiadają za nie szczepy bakterii, które w procesie produkcji wytwarzają bąbel dwutlenku węgla w masie serowej i stąd charakterystyczne dziury. Im więcej bakterii i dłuższy proces dojrzewania, tym większe i liczniejsze otwory w strukturze sera.
Czym kierować się przy zakupie serów
Z racji tak dużego wyboru, sięgnięcie po zdrowy ser nie jest takie łatwe. Trzeba pamiętać tylko o jednym – o wybieraniu produktów jak najbardziej naturalnych, bo tylko one rzeczywiście będą bogate w niezbędne składniki odżywcze. Popularne produkty serowe często są wodniste, mocno się kruszą lub sklejają. Istotna jest jak największa ilość mleka, a im dłuższa lista składników, tym dalej produktowi od naturalności.
Podczas zakupów warto zwracać uwagę na skład podany na etykiecie. Jeśli w składzie występują liczne stabilizatory, regulatory kwasowości, substancje zagęszczające czy barwniki, lepiej odłożyć taki produkt na półkę. Dobry ser składa się z mleka, kultur bakteryjnych, podpuszczki i soli – nic więcej nie powinno się w nim znaleźć. Warto też sprawdzić zawartość tłuszczu i soli, ponieważ nadmiar tych składników może niwelować korzyści płynące ze spożywania sera.
Które gatunki serów wyróżniają się walorami zdrowotnymi
Oprócz składu, z pewnością istotny będzie także gatunek sera, ponieważ każdy z nich wyróżnia się nieco innymi wartościami odżywczymi. Według badań jednym z najzdrowszych serów na świecie jest parmezan, który stanowi źródło wielu witamin i minerałów, a także wspomaga obniżenie ciśnienia krwi. Kolejnym często wymienianym serem, uznawanym za zdrowy, jest Gorgonzola, miękki, lekko niebieskawy ser pleśniowy dojrzewający. Posiada on obniżoną zawartość tłuszczu i cholesterolu, za to większy poziom białka oraz witaminy z grupy B.
Na liście znajduje się także klasyczny i bardzo popularny serek wiejski. Posiada on wyższą ilość białka, niski poziom tłuszczu, a także dużą zawartość witamin, zwłaszcza A, D, E i K. Trzeba tylko uważać na zawartość soli i wybierać te, z najmniejszym ich poziomem (co dotyczy właściwie każdego rodzaju sera). Ciekawym serem jest także Ricotta, która tak jak wyżej wymienione ma dużą ilość łatwoprzyswajalnego białka i niewiele tłuszczu, jednocześnie jest też źródłem wapnia. Ricotta świetnie sprawdza się zarówno w daniach słonych, jak i deserach.
Innym popularnym i zdrowym serem jest także Cheddar o wyrazistym i ostrym smaku. Trzeba jednak uważać – choć zawiera duże ilości wapnia i białka, jednocześnie jest także źródłem tłuszczów nasyconych. Należy spożywać go z umiarem i szczególnie zalecany jest dzieciom oraz osobom z osteoporozą, ze względu na wysoką zawartość wapnia wspierającego mineralizację kości.
W codziennej diecie często poleca się też inne sery: twarogi chude i półtłuste, serki homogenizowane, ser mozzarella, a także półtłuste sery żółte. Twarogi sprawdzają się doskonale jako dodatek do zdrowych posiłków, zarówno śniadań, jak i kolacji, stanowiąc jednocześnie niskokaloryczne źródło pełnowartościowego białka.
Rola serów w procesie redukcji masy ciała
Spożywając odpowiednie rodzaje sera, możemy wspomóc proces odchudzania. Mamy tu na myśli szczególnie te produkty, które będą przyczyniać się do przyspieszenia przemiany materii. Wymienione wyżej sery między innymi w tym pomagają, ponieważ zawierają mniejszą ilość tłuszczy i dodać można do tej listy białe sery chude. Ich dużą zaletą jest przede wszystkim większa ilość białka, która odpowiada za uczucie sytości – dzięki temu rzadziej jesteśmy głodni i nie podjadamy.
Białko zawarte w serach wymaga od organizmu większego nakładu energii podczas trawienia niż węglowodany czy tłuszcze, co przekłada się na wyższe spalanie kalorii. Dodatkowo sery chude, serki wiejskie czy twarogi dostarczają organizmowi niezbędnych aminokwasów przy jednoczesnym ograniczeniu podaży kalorii. Warto jednak pamiętać, że nawet najzdrowsze sery powinny być spożywane w rozsądnych ilościach – nadmiar każdego produktu, nawet tego niskotłuszczowego, może sabotować wysiłki w utracie wagi.