Co to jest ageuzja?

943

Ageuzja to przypadłość, w wyniku której chory zostaje pozbawiony możliwości odczuwania smaków. To jedna z bardziej skrajnych form zaburzeń zmysłu smaku, bowiem można wyróżnić kilka innych odmian tego schorzenia. Czym dokładnie jest ageuzja, jak się objawia i jakie są jej przyczyny?

Utrata zmysłu smaku — definicja zaburzenia

Jak zostało wspomniane powyżej, ageuzja to przypadłość związana z zaburzeniem smaku. Mówiąc konkretniej, chodzi o całkowitą utratę tego zmysłu. Chory nie jest w stanie odczuwać zmysłami tego, co spożywa, nie rozróżnia smaków i nie ma możliwości stwierdzenia, co konkretnie znajduje się w jego ustach. Innymi słowy, znacząco obniżają się jakościowe i ilościowe doznania smakowe. W najcięższych postaciach pacjent nie odróżnia słodyczy od pikanterii ani gorzkości od kwasowości.

Przyczyny ageuzji

Przyczyny ageuzji i jej pochodnych może być wiele, a występowanie zaburzeń jest powiązane z licznymi przypadłościami. Dochodzi do tego między innymi w wyniku stosowania niektórych leków, np. przy chorobach endokrynologicznych, psychicznych czy nowotworowych. Zaburzenie smaku może też pojawić się jako objaw zażywanych używek, jak choćby palenie papierosów czy picie alkoholu. Niektóre kobiety w ciąży także doznają zaburzeń smaku, choć zazwyczaj występują one słabiej i są stanem przejściowym. Osoby starsze często narzekają na zmianę postrzegania smaku — z wiekiem niestety obniża się wrażliwość tego zmysłu.

Jeżeli chodzi o przyczyny chorobowe, ageuzja może pojawić się przy schorzeniach psychicznych, cukrzycy, chorobie wrzodowej, a także przy niewydolności kory nadnerczy oraz niedoczynności tarczycy. Do tego dochodzą liczne infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze, a także tak poważne schorzenia jak stwardnienie rozsiane, udar mózgu, choroba Alzheimera. Jak więc widać, przyczyn może być naprawdę wiele. Łatwo przy tym wywnioskować, że ageuzja nie jest chorobą samą w sobie, a tylko objawem.

Rodzaje zaburzeń smaku

Ageuzja, jako zaburzenie poczucia zmysłu smaku, a konkretnie jego całkowitej utraty, jest tylko jedną z możliwości — najbardziej skrajną. Co więcej, ten konkretny typ zaburzenia występuje najrzadziej. Zdecydowanie częściej mamy do czynienia z innymi rodzajami zaburzeń smakowych, jak dysgeuzja i jej warianty, czyli parageuzja, hipogeuzja oraz hiposmia.

Dysgeuzja

Dysgeuzja, mówiąc krótko, odpowiada za zaburzenia smakowe związane ze zniekształceniem odczuć smakowych. Może się to objawiać albo słabszym odczuwaniem zmysłowym, albo nieodczuwaniem niektórych smaków. Pacjent odbiera smaki w sposób zniekształcony — np. słodkie potrawy mogą wydawać się gorzkie, a słone bezsmakowe.

Parageuzja

Parageuzja, zwana też heterogeuzją, odpowiada za błędne rozróżnianie smaków, w tym subiektywne nieprzyjemne odczucia lub halucynacje smakowe. Chorzy zgłaszają nierzadko metaliczny posmak w ustach pomimo braku kontaktu z jakąkolwiek potrawą.

Hipogeuzja

Hipogeuzja objawia się tym, że odczucia smakowe są słabsze, przez co pojawiają się problemy z ich odróżnianiem. Pacjent odbiera smaki, lecz z dużo mniejszą intensywnością niż w przypadku osób zdrowych, co sprawia, że wiele pokarmów wydaje się mdłych.

Hiposmia

Hiposmia z kolei wiąże się nie tyle ze smakiem, ile z zapachem i obniżeniem wrażliwości na zapachy. Ponieważ zmysł węchu i smaku są ze sobą ściśle powiązane, osoby cierpiące na hiposmię często zgłaszają również trudności w rozpoznawaniu smaków.

Leczenie ageuzji

Jako że ageuzja nie jest chorobą, a tylko objawem choroby, sama w sobie nie podlega leczeniu. Niezbędna będzie wizyta u lekarza, by zdiagnozować, co stoi za zaburzeniami smaku. Dopiero wówczas można się podjąć terapii przyczyn, w zależności od tego, co się za nimi kryje. Wymagane będzie wówczas zażywanie odpowiednich leków doustnych. Wyjątkiem będą sytuacje, gdy za ageuzją stoją choroby o właściwościach miejscowych — wirusy, infekcje czy grzybica. Wówczas leczeniu poddaje się zmienione chorobowo miejsce, a nie cały organizm.